ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೇ ಬಂತು ಆಯೋಗದ ನೋಟಿಸ್: ಆರ್ಟಿಐ ಮುಂದೆ ಇನ್ನು ಯಾರೂ ಅತೀತರಲ್ಲ….
ಅಹಮದಾಬಾದ್: ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆ (RTI) ಮುಂದೆ ಯಾರೂ ದೊಡ್ಡವರಲ್ಲ, ಕಾನೂನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ” ಎಂಬುದನ್ನು ಗುಜರಾತ್ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು (GIC) ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ವಿಳಂಬ ಧೋರಣೆ ಅನುಸರಿಸಿದ ಮೆಹಸಾನಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಹಿರಿಯ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹಾಗೂ ಎರಡನೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಆಯೋಗವು ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರೆ ಕಾನೂನಿನ ಸಂಕೋಲೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಆಯೋಗ ನೀಡಿದೆ.
ಆಯೋಗದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಎಚ್ಚರಿಕೆ:
ಗುಜರಾತ್ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ನೋಟಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ:
ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ: ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್ಟಿಐ ಕಾಯಿದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 20 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಯಾಕೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಬಾರದು?
ವಿಡಿಯೋ ವಿಚಾರಣೆ: ಮಾರ್ಚ್ 03, 2026 ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 10:45 ಕ್ಕೆ ವಿಡಿಯೋ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಮೂಲಕ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ: ವಿಚಾರಣೆಗೆ 72 ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧಿತ ವರದಿಯನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ತಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ ಬಳಸಲು ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ: ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕರೆ
ಈ ಘಟನೆಯು ಆರ್ಟಿಐ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಸತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅಲೆದಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಎದೆಗುಂದಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು:
ಮೌನ ನಿರಾಕರಣೆ: ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ 30 ದಿನ ಕಳೆದರೂ ಮಾಹಿತಿ ಬರದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ‘ಮೌನ ನಿರಾಕರಣೆ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೇಲ್ಮನವಿ: ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೂಡಲೇ ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
ಸಂಪಾದಕೀಯ ಟಿಪ್ಪಣಿ:
ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಉತ್ತರದಾಯಿಗಳಾಗಿರುವಾಗ, ಇನ್ನುಳಿದ ಇಲಾಖೆಗಳ ಭ್ರಷ್ಟ ಅಥವಾ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಆರ್ಟಿಐ ನಿಜಕ್ಕೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ.
ತಜ್ಞರ ಮಾತು: “ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಗೆಲುವು”ಗುಜರಾತ್ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗವು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೇ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿರುವ ಕುರಿತು ಆರ್ಟಿಐ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಾರರು ಹರ್ಷ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕುರಿತು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಯಾರೂ ಮೇಲಲ್ಲ: “ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆಯು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹುದ್ದೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮುಖ್ಯ. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆಯೋಗದ ಈ ನಿಲುವು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.”- ರಾಘವೇಂದ್ರ, ಆರ್ಟಿಐ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು.ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಗಂಟೆ:”ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ 30 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ‘ಮೌನ ನಿರಾಕರಣೆ’ (Deemed Refusal) ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿರಲಿ, ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರೆ ದಂಡ ತೆರಲೇಬೇಕು ಎಂಬುದು ಈ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಇತರ ಇಲಾಖೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಅಲೆದಾಡಿಸುವ ಮುನ್ನ ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕು.”- ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರು.ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರದ ಸರಿಯಾದ ಬಳಕೆ:”ಜನರು ಆರ್ಟಿಐ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ತುಂಡು ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಇದೊಂದು ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ. ಮಾಹಿತಿ ನೀಡದಿದ್ದಾಗ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯಬೇಡಿ. ಗುಜರಾತ್ನ ಈ ಪ್ರಕರಣವು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡಿದೆ.”ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕಿವಿಮಾತು:ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಳುವುದು ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸತಾಯಿಸಿದರೆ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ:30 ದಿನ ಕಾಯಿರಿ: ಮಾಹಿತಿ ಬರದಿದ್ದರೆ ಅದು ನಿರಾಕರಣೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ.ಮೊದಲ ಮೇಲ್ಮನವಿ: ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆಯ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ.ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ದೂರು: ಅಲ್ಲಿಯೂ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗದಿದ್ದರೆ ರಾಜ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
